jueves, 27 de noviembre de 2014

Marco Instrumental de la Orientación Laboral.

Por Patricia Grandío.


En este último módulo y tercera parte, del Curso de Postgrado de Especialización en Orientación Laboral, se trata el marco instrumental de la Orientación Laboral, es decir, se analiza el trabajo del orientador laboral desde una perspectiva instrumental.




Todo de proceso de Orientación Laboral debe responder a las necesidades y circunstancias de cada demandante, adaptando a cada persona los contenidos, las tareas, la temporalización, el lenguaje y las técnicas a utilizar. Pero también debe permitir los ajustes necesarios provocados por nuevas situaciones, actividades y/o informaciones que incorpora el demandante. Sin olvidarnos de realizar una intervención individual o grupal en función de la necesidad de la intervención que deseemos llevar a cabo en ese momento concreto. Aunque, no debemos olvidar, que la finalidad de todo proceso de orientación es que el demandante alcance la autonomía en el proceso de búsqueda de empleo, esto es, que adquiera los recursos, habilidades y competencias que le permitan gestionar de manera autónoma su búsqueda de empleo.

Para poder realizar una orientación que nos permita una atención optima del demandante, no hay cabida para otra metodología que no sea la Atención Individualizada. Pudiendo optar por otro tipo de metodología, basada en Acciones grupales, cuando se desee trabajar aspectos que su intervención se vea favorecida por el apoyo de un grupo.

Esta metodología de intervención basada en la atención individual se entiende como una estrategia de intervención centrada en los recursos del demandante, y partiendo del análisis de la situación de cada demandante y de sus posibilidades de empleo, el demandante y el orientador acuerdan los pasos que van a dar para alcanzar el objetivo final, que es la autonomía del demandante en el proceso de busca de empleo.

Esto es, tras definir el grado de empleabilidad del demandante, se diseñan una serie de acciones concatenadas que vamos a seguir con la persona orientada para iniciar sus actividades de busca dirigidas a un objetivo profesional que hemos definido previamente. Tenemos que recordar que este diseño será flexible, ya que lo podremos modificar en función de que surja un cambio de intereses, preferencias u objetivos que obliguen a rediseñar el itinerario.

Esta atención individualizada es llevada a cabo por los Orientadores mediante ITINERARIOS PERSONALIZADOS DE INSERCIÓN.

¿Pero qué es un Itinerario de Inserción?




Son un conjunto de acciones que se organizan en un proceso personalizado y lógico que tiene como objetivos la inserción sociolaboral y el desarrollo profesional de los demandantes que participan en él.

Los itinerarios está compuestos por tres fases diferenciadas, que juntas conforman un proceso, siendo estas la Las fases de los Itinerarios Personalizados de Inserción son las siguientes:

- Fase de Inicio: en la se realizará la Recepción y Acogida del demandante, donde se detectarán las necesidades y expectativas del incluso, para pasar a la Recogida de Información y Análisis de aquellas variables que nos permiten hacer un diagnóstico profesional. Este punto de partida los sirve para establecer unas metas de actuación que sean concretas, claras, escuetas y asequibles. Tras establecer estas metas, llegamos a la definición del Objetivo Profesional. A continuación, en una sesión posterior, se realizará el Diseño del Itinerario de Inserción, en el cual, de forma conjunta el demandante y el orientador, tras definir el objetivo del itinerario, diseñan una serie de acciones concatenadas para la consecución del incluso. Estas acciones se concretarán en la ficha de tareas acordadas, que será donde plasmemos el primer plan de trabajo que vamos a seguir con la persona orientada para iniciar sus actividades de busca dirigidas a un objetivo profesional que ya definimos previamente. Este diseño será flexible, ya que lo podremos modificar en función de que surja un cambio de intereses, preferencias u objetivos que obliguen a rediseñar el itinerario.

Una vez definido el itinerario de inserción y las tareas que, en un principio, vamos a realizar, deberemos formalizar el Compromiso de Actividad, a través del cual el demandante se compromete con el orientador a la realización de actividades y tareas concretas.

- Fase de Seguimiento: En esta fase el demandante realiza las acciones definidas en su itinerario, contando con el seguimiento y apoyo del orientador. Estas acciones son susceptibles de redefinirse en función de las posibilidades de consecución de los objetivos. En esta fase de se realizarán sesiones mensuales que implicarán una tutorización exhaustiva de las actuaciones que se ejecutarán, con la finalidad de:
- Comprobar la participación del demandante en el proceso de orientación (cumplimiento de tareas, expectativas, motivación, etc.)
- Analizar los resultados adquiridos a través de la participación del demandante en determinadas acciones, y que modificarán su nivel de empleabilidad.
- Rediseñar los itinerarios de inserción en función de cambios que se produzcan (por ejemplo realizar un curso de formación que le permita dirigirse hacia otros objetivos profesionales)

Sería en esta fase donde encajaría la realización de las acciones grupales que consideremos necesarias para mejorar la intervención.


- Fase de Fin: Esta última fase sirve para evaluar los resultados obtenidos en el itinerario de inserción y, teniendo en cuenta la consecución de objetivos, procederemos su finalización.

En este módulo también se destaca la importancia del análisis de los puestos de trabajo y de la prospección empresarial. El primer aspecto me parece imprescindible para poder realizar una orientación de calidad, ya que si partimos de los recursos de los demandantes para orientarlos hacia un objetivo profesional, lo mínimo es conocer ese objetivo profesional, es decir, conocer la ocupación, las tareas que lo definen, los espacios dónde se desarrolla profesionalmente, la formación y los certificados que se valoran o precisan como requisito de acceso, las tecnologías o herramientas que se utilizan habitualmente en este puesto de trabajo, las salidas profesionales y las ocupaciones afines. Pese a que considero necesario conocer estas cuestiones, también creo fundamental que el demandante trabaje estas cuestiones, esto es, que analice las profesiones vinculadas a su objetivo profesional, y de qué manera? Pues con un simple análisis del puesto deseado y una posterior evaluación que le permita averiguar la adecuación de su perfil profesional con el objetivo profesional deseado, esto le servirá para conocer sus potencialidades y carencias, para que así sean conscientes de lo que tienen que mejorar para alcanzar su meta profesional.

En cuanto a la segunda cuestión que se hace referencia en este tema del módulo, la prospección de empleo, considero esta actividad como una tarea difícil de encajar en el modelo de actividad de los orientadores laborales, de hecho en la Orden del 20 de diciembre de 2013, que es la que regula actualmente la contratación de personal técnico para la realización de actividades de información, orientación y prospección de empleo en el ejercicio 2014, la figura del prospector y la del orientador están completamente diferenciadas.

En el último capítulo se trata el tema del actividad emprendedora y todo lo que ella conlleva, el estudio de mercado, análisis dafo, las variables de la mercadotecnia, la segmentación do mercado y la estrategia, la previsión de ventas y el plan de empresa. 


Como conclusión final del os dejo un enlace al Blog de Orientación Profesional, muy recomendable para los que no lo conozcáis, en él se describen las Competencias que todo orientador debe tener, y tu, como orientador, las tienes?





miércoles, 26 de noviembre de 2014

A INNOVACIÓN NO EMPRENDEMENTO. A COOPERACIÓN.

Reflexión do grupo Obxectivo Emprego sobre as mesas de Coworking e Networking


   Tras case tres meses de traballo e aprendizaxe no Posgrao de Especialización en Orientación Laboral, na última parte da sesión do vinte de novembro tivemos a oportunidade de asistir a unha mesa sobre coworking-networking e emprendemento na que profesionais galegos compartiron con nós a súa experiencia nestes ámbitos.



   A tarde académica foi avanzando desde o máis abstracto ata o concreto, primeiro a mesa institucional, despois a de asociacións e por fin a dos verdadeiros protagonistas, aqueles que dan sentido a todo canto facemos, persoas físicas vinculadas a negocios en funcionamento. Foi unha sesión moi interesante porque nos achegou aos que xa conseguiron emprender, e de cuxa experiencia podemos tirar conclusións para asesorar aos noso usuarios.  Imos facer unha pequena reflexión sobre eles a partir do comentado na mesa e do que se observa nas súas páxinas web.


   Se quixésemos establecer un fío condutor entre as actividades dos participantes, este podería ser a súa maneira de entender e dedicarse á relación entre profesionais, de feito, das catro intervencións, tres estiveron dedicadas especificamente a isto. 

   A primeira das empresas participantes foi a Cooperativa de Traballo asociado Dálle Q Dálle, con sede social e ubicación física nun edificio céntrico e emblemático de Vilagarcía de Arousa, onde crearon un local de coworking que elas mesmas definen coma «un espazo onde se interacciona e traballan persoas a través das sinerxias».  


   A empresa está formada por tres socias cooperativistas con distintos perfiles que se uniron a partir da súa participación nun obradoiro de emprego. Na súa páxina descubrimos unha oferta con moitas vantaxes para calquera profesional da zona. Un usuario das súas instalacións pode beneficiarse dunhas tarifas moi económicas con respecto á posibilidade de alugar unhas oficinas de uso exclusivo. Esta pode ser a razón de partida pola que unha persoa con gana de emprender decida usar os seus servizos, pero tal vez o máis valioso estea nas sinerxias que esta decisión pode provocar e a gran cantidade de proxectos colaborativos que poden xurdir. Tal e como as representantes de Dálle Q Dálle indicaron na súa intervención, grazas a internet é posible para moitos emprendedores desenvolver a súa actividade desde a casa, pero isto provoca un isolacionismo que non sempre beneficia nin ao profesional nin ao labor que desempeña.

   Por outra banda, Sandra Negreira, licenciada en empresariais, antiga traballadora dunha compañía de seguros e alumna da primeira edición deste curso que estamos desenvolvendo, contounos que foi precisamente nun evento de coworking onde atopou a Jorge Fente, o seu compañeiro na aventura empresarial que chamaron Factoría Colaborando e que se dedica a fomentar o traballo en equipo e a dinamizar proxectos, comunidades e mancomunidades. 


   Aínda que a súa web di que a entidade está formada por catro profesionais, supoñemos que a información non está actualizada, Sandra comentounos que estaban buscando un terceiro colaborador para converter a empresa nunha cooperativa. A carta de servizos que publican na súa páxina ten dous nomes propios: Arrinca e Colaborando. O primeiro define un proxecto colaborativo que organiza eventos nos que participantes con distintos perfiles profesionais se reúnen para axudar a emprendedores a levar a cabo a súa idea de negocio. O segundo céntrase na exploración de iniciativas emprendedoras e nas súas posibilidades específicas de colaboración empresarial. Estes dous produtos van acompañados de ofertas de impartición de obradoiros formativos e outros servizos de consultora e acompañamento a empresas.



   Camilo Ameijeiras Sánchez definiu as Lacon Network que veu presentar coma unhas «concentracións espontáneas de emprendedores relacionados coas novas tecnoloxías e internet», e dixo que se explican polo que non son: non son un club pechado, non son unha organización e non son elitistas. 

   Desde xaneiro de 2010, o último venres de cada mes, as Lacon Network reúnen en distintos puntos do territorio galego a emprendedores Tic para que coman e falen. A convocatoria faise de xeito informal e a través das redes. Calquera pode  acudir ou incluso organizar unha Lacon na súa zona; por certo, a deste venres 28 de novembro será en A Estrada. Cada asistente paga a súa parte e non se come sentado, para facilitar a mobilidade e fluidez de relacións entre os asistentes. 

   Este evento reúne o tecido Tic de Galicia baixo un paraugas informal pero moi estable.  No seu segundo mes de vida celebróuse unha sesión con sete proxectos, e no terceiro outra con catorce. A de xaneiro de 2011  xa agrupou a máis de 100 emprendedores e contou coa presenza de proxectos consolidados na comunidade así como de autoridades e representantes de organismos públicos. 

   A simpatía, franqueza e naturalidade de Camilo cativounos e mantívonos pegados ao seu ameno discurso e mesmo chegou a emocionarnos cando nos confesou que ata que comezou coas Lacon se sentía bastante só e que grazas a elas puido atoparse con xente cos mesmos problemas e volver a crer nas institucións e no asociacionismo.


  A outra poñente foi Esther Ferreiro, artesá xoieira de Santa Comba que traballa fundamentalmente a prata e o vidro. Tras fracasar como opositora á administración pública, Esther ingresou na Escola de Artes e Oficios Mestre Mateo de Santiago e desde aí comezou a aproveitar as oportunidades que foi atopando: deu visibilidade aos seus traballos académicos e foi captada por unha tenda compostelá que lle vendeu todo o que produciu mentres estudaba, comprou un taller de segunda man dunha empresa que pechou, asistiu ás aulas dunha escola de vidro que había daquela na cidade, foise ao Centro Nacional de Vidro de Segovia a aprender a facer contas, fíxose autónoma co asesoramento do Técnico Local de Emprego do Concello de Santa Comba, enterouse de que o Castelo de Vimianzo ía albergar unha mostra permanente de artesanía da comarca e presentou unha solicitude de participación. Desde aquela traballa e vende a diario neste emblemático edificio que xestiona a Deputación de A Coruña.


   A presenza de Esther Ferreiro, que en principio se afastaba das dos outros participantes, levounos finalmente ao mesmo coworking e networking das outras intervencións. Porque Esther traballa realmente nun grande e pétreo espazo coworking, que é ese Castelo de Vimianzo que lle permite relacionarse a diario con traballadoras do liño, ceramistas, maquetistas, palilleiras, cesteiros... Como se trata de oficios tradicionais e dun edificio histórico e con carácter museístico, non se anuncia como “espazo coworking”, e cando o traballador da madeira lle fai a Esther un tocado para o pelo con forma de gamela para que o luza na Feira Mariñeira de Muxía non dirán que a idea xurdiu dunha sinerxia ou da actividade de networking. Pero a idea é a mesma, e o que demostra a eficacia e rendibilidade de todos estes conceptos de relación laboral é que se utilizan e están testados desde o inicio mesmo da actividade produtiva.

   Imos remontarnos ao máis antigo; a Prehistoria



   É frecuente a interpretación de que moitas marcas dos nosos petróglifos eran un medio de comunicación e servían para advertir sobre lugares de caza e pesca. Non é isto colaboración laboral?



   E que dicir dos profesionais agrupados por gremios na Idade Media? Pois que enchían cos seus espazos coworking temático rúas enteiras que aínda hoxe conservan no nome unha homenaxe ás súas sinerxias e cooperacións: Platerías, Azabachería, Calderería, Ferrería ...


   Concluímos pois. O máis innovador? Cooperar, coma sempre.



viernes, 21 de noviembre de 2014

INTERVENCION SOCIOLABORAL EN COLECTIVOS DE EXCLUSION SOCIAL: ENFERMIDADE MENTAL


As persoas con trastorno mental son un colectivo con importante presenza na nosa sociedade. Un 25 % da poboación mundial presenta ou presentará algún tipo de trastorno mental o longo da súa vida.

 O estigma que se lle impón a estas persoas dificulta a súa participación plena en tódolos ámbitos da sociedade, perpetuando a discriminación, illamento e pobreza. Isto a súa vez profundiza nas condicións de vulnerabilidade as que están expostas, producíndose unha relación circular entre desemprego e problemas de saúde mental.


Este proceso de intervención sociolaboral aínda que e individual e único, existen certas etapas comúns a este:

·         VALORACIÓN E ANALISE; implica coñecer a persoa, valorar as súas circunstancias, competencias, habilidades, coñecementos, desexos, motivacións e obxectivos profesionais asi como explorar as suas fortalezas e debilidades, detectar oportunidades para ela no mercado laboral  segundo as suas preferencias e posibilidds asi como coñecer o impacto da sua saúde e a traxectoria da enfermidade mental na sua capacidade funcional

·         PLANIFICACIÓN; en base a información recollida no apartado anterior diseñase un itinerario personalizado para acadar unha serie de obxectivos.

INTERVENCIÓN

AVALIACION E SEGUIMENTO


Dentro das etapas anteriores vámonos centrar no proceso de INTERVENCION:  

O itinerario de inserción e un plan de traballo a desenrolar pola persoa durante o proceso de inserción no cal se establecen unha serie de medidas a levar a cabo e estar orientado a consecución de obxectivos para mellorar a empregabilidade.

Existen múltiples posibilidades de itinerarios. Tantos como persoas usuarias do   servizo  de inserción.

Sen embargo,  podemos establecer tres tipos de itinerario segundo as necesidades de diferentes niveis de apoio:


APOIO BASICO: orientado principalemnte a busca de traballo, con un nivel de apoio mínimo. 

APOIO INTERMEDIO: orientado a busca de recursos persoais ou formación con necesidade de apoio para achegarse a realidade do mercado laboral, avaliar as propias posibilidades, as oportunidades do mercado e a toma de decisións. Soe ser necesaria a formacion en competencias tranversais

ALTO NIVEL DE APOIO: orientado o coñecemento do mercado laboral e avaliación das propias posibilidades e limitacións para o traballo. E necesario fomentar a toma de decisión e a realización de modulos formativos en competencias basicas e transversais


Estes niveis correspondensen habitualmente co nivel de autonomia da persoa

O tipo de apoio tamén definirá o recurso a utilizar, xa sexa como obxectivo final da inserción como o logro dun obxectivo a longo prazo. Por exemplo; insercion no mercado ordinario, empleo con apoio no mercado ordinario, inserción en Centro especial de emprego ou empresa de inserción ,  formación, autoemrpego…

GUIA INTEGRACION LABORAL ENFERMIDADE MENTAL A CAIXA